Cách chế biến mắc mật khô đơn giản, dễ làm. Mắc mật khô có thể chế biến được nhiều món ăn tuyệt vời như: Thịt nướng quả mắc mật khô, vịt quay quả mắc mật, heo quay quả mắc mật, gà nướng mắc mật, vịt om quả mắc mật, thịt kho quả mắc mật, mắc mật làm muối,…

Tuy nhiên để hiểu hơn cách chế biết mắc mật khô đơn giản, dễ làm. Mời bạn cùng tìm hiểu bài viết bên dưới của Phạm Vũ Dương Sơn nhé!

Quả mắc mật khô là gì?

Quả mắc mật khô (quả móc mật) là gia vị đặc trưng của vùng núi Tây Bắc – làm nên các món vịt, gà, heo…quay hay nướng khiến ai đã từng ăn đều phải trầm trồ.

Quả mắc mật khô là gì?
Quả mắc mật khô là gì?

Quả mắc mật còn được nhiều người chọn làm quà biếu mỗi khi đi du lịch Tây Bắc hay dịp lễ tết. Quả mắc mật có tên tiếng anh là “Clausena indica”.

Đặc điểm của quả mắc mật

Từ “mắc mật” là tiếng Tày-Nùng và có thể dịch thành “quả ngọt”…Quả mắc mật thịt hình cầu, đường kính 9-13mm. Khi chín có màu trắng nhờ đến trắng trong và chứa 1-2 hạt. Mắc mật ra hoa tháng 4-5, quả chín vào tháng 7-8, quả còn non có màu xanh đậm, trên vỏ có túi tinh dầu, nhẵn bóng.

Mắc mật thuộc loại cây gỗ nhỏ, chiều cao trung bình dưới 12m, phân cành thấp, cành non có màu xanh nhạt, có lông rải rác về sau nhẵn, vỏ thân màu xám đen, có những nốt sần. Lá kép lông chim mọc cách, dài 10-30cm, chóp lá nhọn, gốc lá lệch, mép lá gần như nguyên hay có khía răng nhỏ. Tại Việt Nam, cây mắc mật được mọc phân bố rất nhiều ở khu vực các tỉnh như: Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Sơn la, Điện Biên, Lai Châu,…

Cách chế biến mắc mật khô?

Quả mắc mật – Hạt Mắc khén – Hạt dổi rừng là 3 gia vị đặc trưng nhất của vùng cao Tây Bắc. Mỗi loại đều có mùi thơm và vị đặc trưng riêng, tuy nhiên khi kết hợp với nhau để chế biến các món nướng hoặc làm gia vị chấm thì không thể nào cưỡng lại mùi thơm của chúng. Món ăn sẽ đậm đà và ngon hơn rất nhiều.

Mắc mật khô có thể chế biến được nhiều món ăn tuyệt vời như: Thịt nướng quả mắc mật khô, vịt quay quả mắc mật, heo quay quả mắc mật, gà nướng mắc mật, vịt om quả mắc mật, thịt kho quả mắc mật, mắc mật làm muối,…

Cách chế biến mắc mật khô?
Cách chế biến mắc mật khô?

Quả mắc mật có vị hơi chua, ngọt có thể ăn tươi hoặc dùng làm gia vị ướp, nấu hoặc ngâm trong một số món ăn. Quả mắc mật rất giàu hàm lượng vitamin C.

Quả mắc mật thường được dùng làm gia vị cho các món nướng như: Vịt quay, lợn quay, gà nướng, cá nướng móc mật…. rất thơm ngon và bổ dưỡng

​Móc mật chỉ ra quả theo mùa nên để đảm bảo giữ được mùi vị và độ thơm của quả mắc mật, chúng tôi tiến hành thu hoạch và sấy khô hoặc phơi khô cả quả sau đó đem đóng gói thành phẩm đảm bảo quả không bị ẩm mốc. Cất trữ hàng bán được quanh năm. An toàn tuyệt đối vì quả tự nhiên, phơi khô tự nhiên.

Thành phần dinh dưỡng quả mắc mật khô

Hàm lương tinh dầu mắc mật

Tập trung chủ yếu ở lá, vỏ quả, hạt, cành, cuống lá, cuống quả. Bộ phận chứa nhiều tinh dầu nhất là vỏ quả chứa 5,55%. Sau vỏ quả là lá chứa 2,71%. Hạt chứa 1,47%.

Thành phần hoá học của tinh dầu mắc mật

Trong tinh dầu lá mắc mật có 11 thành phần chất, trong đó, có 2 thành phần chính là myristicin (40,37-56,04%) và P-cymen-8-ol (18,58-22.45%). Trong tinh dầu của vỏ quả có 9 thành phần chất, trong đó chủ yếu là beta-myrcen (70%).

Thành phần hoá học của tinh dầu mắc mật
Thành phần hoá học của tinh dầu mắc mật

Thành phần hoá học của tinh dầu lá và vỏ quả có sự khác nhau cơ bản về hàm lượng một số thành phần chính nên mùi thơm của quả khác với mùi thơm của lá. Từ thành phần hoá học trong lá và vỏ quả có thể sử dụng làm thuốc giảm đau có nguồn gốc thiên nhiên.

Thành phần dinh dưỡng mắc mật

Trong lá và quả có hàm lượng các nguyên tố vi lượng và đa lượng khá cao. Trong đó, lá có hàm lượng protein, sắt, mangan, can xi cao hơn quả và hạt. Quả mắc mật rất giàu hàm lượng vitamin C.

Ngoài cung cấp các nguyên tố vi lượng, đa lượng và vitamin C cho cơ thể, người dân còn dừng cây mắc mật để làm thuốc chữa cảm sốt, phong thấp. Lá nấu nước gội đầu làm sạch gầu.

Tác dụng của quả mắc mật khô

Lá mắc mật rất tốt cho hệ tiêu hóa, giúp lợi mật, bảo vệ gan, chúng được ứng dụng trong sản xuất các sản phẩm chức năng.

Quả mắc mật chứa lượng tinh dầu cao được dùng làm nguyên liệu để sản xuất các loại thuốc có tác dụng giảm đau. Lá và rễ của cây mắc mật được sử dụng rất nhiều trong các bài thuốc đông y của Việt Nam.

Tác dụng của quả mắc mật khô
Tác dụng của quả mắc mật khô

Các nghiên cứu nguyên liệu để làm thuốc từ tinh dầu quả mắc mật do Viện Dược liệu (Bộ Y tế) kết hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cao Bằng cùng thực hiện. Kết quả đã được chứng minh rất  tốt với sức khỏe con người.

Cách sử dụng quả mắc mật khô

Sau khi mua quả mắc mật khô thì bạn có thể dùng làm gia vị chấm hoặc ướp các món ngon trong đó đặc biết là các món kho, thịt nướng, cụ thể như sau:

Dùng chế biến trong các món kho

  • Thịt kho quả mắc mật, vịt om quả mắc mật, cá kho…

Dùng chế biến trong các món nướng

  • Thịt lợn quay mắc mật, vịt quay lá quả mắc mật, gà nướng, thịt nướng.

Dùng để ngâm

  • Mắc mật ngâm dấm ớt, bột mắc mật, mắc mật muối,  mắc mật ngâm măng ớt.

Trước khi dùng bạn hãy ngâm quả mắc mật khô với nước ấm tầm 5 phút để quả căng mềm nở đều rồi đem đi rã nhỏ và dùng. Lúc này quả mắc mật sẽ giống như hạt tươi. Giúp các gia vị dễ ngấm giúp món ăn thơm ngon, đậm vị hơn.

Công dụng của quả mắc mật khô

Quả mắc mật có vị hơi chua ngọt có thể ăn tươi hoặc dùng để nấu, kho trong một số món ăn. Loại quả này rất giàu hàm lượng vitamin C. Lá mắc mật có tinh dầu thơm nên được dùng trong các món vịt quay, lợn quay, kho cá… Lá có hàm lượng protein, sắt, mangan, can xi rất cao.

Công dụng của quả mắc mật khô
Công dụng của quả mắc mật khô

Ngoài ra, lá mắc mật có tác dụng lợi mật, kích thích tiêu hóa, bảo vệ gan, có thể sản xuất thành sản phẩm chức năng. Tinh dầu quả mác mật có tác dụng bảo vệ gan, giảm đau, là nguyên liệu để làm thuốc. Lá và rễ cây mắc mật được dùng làm nguyên liệu trong Đông Y.

Các món ăn từ quả mắc mật khô

Thịt nướng quả mắc mật

Trong các cách chế biến món ăn, món nướng thường được tôn sùng là cách làm cho món ăn ngon và hấp dẫn nhất. Tuy nhiên, cách ướp thịt nướng như thế nào để tạo ra được món nướng ngon thì không hẳn là ai cũng biết.

Thịt nướng quả mắc mật
Thịt nướng quả mắc mật

Hôm nay mình xin giới thiệu các bạn cách ướp thị nướng ngon và đơn giản nhất. Để cho bất kỳ ai khi xem đều có thể tự làm được. Cách ướp thị nướng này có thể áp dụng được cho các loại thịt như: thịt heo loại 3 chỉ, thịt gà nướng kiểu khô, thịt heo rừng, thịt heo mọi…

Nguyên liệu cần chuẩn bị thịt nướng mắc mật

  • 1kg thịt 3 chỉ rút sườn.
  • 100gr quả móc mật khô.
  • Màu hạt điều.
  • Hành, mắm, muối, bột nêm.
  • 1 chút rượu trắng.

Chuẩn bị làm thịt nướng quả mắc mật

Thịt ba chỉ cần chọn loại thịt ở sườn, có khoảng 60% nạc, loại thịt này rất thích hợp cho món nướng.

Chuẩn bị làm thịt nướng quả mắc mật
Chuẩn bị làm thịt nướng quả mắc mật

Thịt ba chỉ được thái thành từng miếng. Miếng thịt dày khoảng 0,4cm. Cắt thịt với khổ như vậy, khi nướng miếng thịt sẽ không bị khô. Miếng thịt khi nướng sẽ ngon hơn, ít bị cháy.

Quả móc mật

Quả móc mật khô được rang sơ qua.

Chú ý: đừng rang lâu quá nhé, rang lâu sẽ mất đi mùi vị của quả móc mật. Sau khi rang xong sẽ tiến hành giã quả móc mật, nên giã quả móc mật bằng tay. Vì chỉ khi giã bằng tay thì cách ướp thịt nướng của bạn mới thực sự ngon. Không nên dùng máy để xay nhuyễn.

Hạt điều tạo màu

Màu hạt điều sẽ được đảo qua dầu nóng để cho màu từ trong hạt tan vào dầu, mình sẽ lấy màu này để làm cho món thịt nướng của mình đẹp hơn. An toàn hơn vì sử dụng màu từ thiên nhiên. Hành khô được băm nhuyễn. Ướp chung với cách nguyên liệu vừa được chuẩn bị gồm có.

Thịt 3 chỉ được thái mỏng, quả móc mật khô được giã dập, mắm, muối, bột nêm và một chút rượu trắng. ướp trong vòng 30 phút đến khoảng 1 tiếng đồng hồ. Thời gian này cũng là một mắt xích quan trọng trong cách ướp thịt nướng​.

Tiến hành nướng thịt

Đầu tiên kẹp thịt nướng vào vỉ. Tuyệt đối đừng quá tham lam mà kẹp quá dày nhé! Làm như vậy thịt sẽ không được hưởng nhiệt đều như nhau.​

Tiến hành nướng thịt
Tiến hành nướng thịt

Với cách ướp thịt nướng với quả móc mật khô tạo cho món thịt nướng của bạn có mùi thơm và vị chua chua đặc trưng của quả móc mật mà không thể tìm được một loại gia vị nào khác có thay thế.

Vịt nướng mắc mật

Bước 1: Chuẩn bị nguyên liệu

Trước tiên bạn cần vệ sinh các nguyên liệu đã được chuẩn bị trước đó một cách cẩn thận và sạch sẽ nhất. Đối với lá móc mật và sả cần làm sạch đảm bảo vệ sinh.

Ngoài ra, để vịt mất đi mùi hôi đặc trưng thì bạn có thể sử dụng dấm hoặc rượu kết hợp cùng muối sau đó xát trực tiếp lên người vịt để không còn mùi hôi đặc trưng của vịt nữa. Từ đó cũng giúp món ăn trở nên thơm ngon và hấp dẫn hơn rất nhiều.

Bước 2: Chế biến gia vị và tẩm ướp thịt vịt

Tỏi và sả đập dập và băm nhỏ cùng với lá mắc mật rồi trộn đều với nhau. Sau đó bạn cho khoảng 1 chén con dầu ăn vào chảo và bật bếp cho dầu nóng thì thả nguyên liệu vừa sơ chế vào đảo đật đều cho nóng rồi tắt bếp.

Tiếp theo đổ hỗn hợp ra bát và cho khoảng 1 chén con xì dầu vào trộn đều. Có thể bạn thắc mắc sao không cho bột canh, mì chính hay đường mà lại cho xì đầu. Câu trả lời là cho xì dầu để sau khi quay xong thì hỗn hợp đó dùng làm nước chấm vịt quay luôn rất thơm và ngậy.

Chế biến gia vị và tẩm ướp thịt vịt
Chế biến gia vị và tẩm ướp thịt vịt

Cuối cùng bạn chỉ việc cho hỗn hợp này vào bên trong vịt quay và khâu lại cẩn thận tránh để trường hợp khi cho vào lò quay vịt bị tung ra sẽ rơi nguyên liệu ra ngoài. Bạn đừng quên miết một chút mật ong trộn với nước lên da vịt lên màu cho đẹp và thơm nhé.

Bước 3: Quay vịt

Bạn cho vịt vào trong lò nướng vịt khoảng 45 – 60 phút và chờ đợi thành quả cho tới khi món ăn được ra lò với hương vị thơm ngon, da vàng giòn.

Bước 4: Thưởng thức món ăn

Lúc này bạn cần cẩn thận tháo phần khâu ra và đổ hỗn hợp nước chấm ra ngoài bát, có thể cho thêm 1 chút chanh nếu bạn thích ăn chua hoặc 1 ít ớt nếu muốn ăn cay. Nước chấm được hòa quyện với mỡ vịt tạo ra hương vị đậm đà và ngậy ăn không thể chê được.

Mắc mật ngâm muối

Nguyên liệu các bạn cần chuẩn bị mắc mật ngâm muối

  • Móc mật quả tươi: 1kg.
  • Muối hạt.

Cách ngâm mắc mật

Để muối được móc mật ngon bạn nên chọn những quả tươi, da căng tròn không bị dập vỡ. Nếu muốn móc mật muối dùng được lâu thì không được làm rách vỏ quả, cuống bạn phải dùng kéo cắt sát không được dùng tay bẻ cuống vì như vậy sẽ làm rách vỏ quả móc mật. Nếu vỏ bị rách hoặc dập khi bạn ngâm sẽ dễ bị ủng. Và tách hạt ra khỏi vỏ nhìn rất xấu và ăn không ngon.

Mắc mật ngâm muối
Mắc mật ngâm muối

Rửa móc mật bằng nước muối pha loãng sau đó bạn thanh ra phơi cho thật khô nếu dính nước thì sẽ bị nổi váng. Bình muối tốt nhất là bạn nên chọn bình thuỷ tinh. Rửa sạch và lau khô nước.

Tiến hành muối móc mật

Cứ một lớp móc mật bạn rắc một lớp muối. Cứ như vậy cho hết móc mật thì thôi.

Đậy nắp kín, để ở nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp chiếu vào. Sau khoảng 3-5 ngày là dùng được. Bạn có thể dùng móc mật muối để chế biến các món ăn

Mắc mật ngâm muối có thể bảo quản được khoảng 6 tháng. Có lọ này trong nhà bạn tha hồ làm các món thịt kho, vịt om, vịt quay, vịt nướng…Mà chẳng phải chờ đến tới mùa.

Mong rằng qua bài viết trên đây của Phạm Vũ Dương Sơn thì bạn đã biết được Cách chế biến mắc mật khô đơn giản, dễ làm  nhé!

Phạm Vũ Dương Sơn
Hotline: 0379.720.449
Email: phamvuduongson@gmail.com
Địa chỉ: 46/25 Hà Huy Giáp, Phường Thạch Lộc, Quận 12
Chỉ đường
Website: phamvuduongson.com

Bài viết mới

• Bột ngũ cốc dinh dưỡng An Sinh          • Cách làm kem chuối sữa chua, sữa đặc cực ngon tại nhà         • Mua hạt mắc khén ở TPHCM LH: 0379.720.449         • Bưởi đỏ Tân Lạc là gì? Công dụng của bưởi Tân Lạc         • Cách chế biến mắc mật khô đơn giản, dễ làm

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *